انواع اعتياد

تحقيقات علمي ثابت كرده‌ است كه اعتياد يك بيماري است  و به دلايل متعددي در افراد به وجود مي‌آيد. البته هيچ راهي براي تشخيص و پيش‌بيني اينكه چه كسي مستعد مصرف غير ارادي مواد و رفتارهاي اعتيادگونه است، وجود ندارد. اعتياد يك شرايط چند وجهي است كه مي‌تواند از تلاقي چند عامل رخ دهد، از جمله قرار گرفتن در معرض يك ماده يا رفتار اعتيادزا قرار گرفتن. رويكرد درست و علمي اين است كه دلايل رواني اعتياد و عوامل خطر پيدايش اختلالات سوء مصرف مواد را در نظر گرفت و نه عوامل مستقيمش است. (عواملي هم وجود دارد كه از افراد در مقابل اعتياد محافظت مي‌كند.)

حتي اگر اعتياد دليل ژنتيكي يا بيولوژيكي داشته باشد، درمانش نيازمند آن است كه فرد اراده و انگيزه لازم براي اعمال يك سري تغييرات عمده در خود را داشته باشد. اعتيادهايي از جنس اعتياد به مواد از پايه يك رفتار به حساب مي‌آيند. روانشناسي علم مطالعه‌ي رفتار انسان است. كار روانشناس بهبود كيفيت زندگي افراد و افزايش رضايتمندي آنها از زندگي است؛ روانشناسان رفتارهايي را كه اين اثرات را بر زندگي اشخاص دارند، رفتارهاي سازگار مي‌دانند. و رفتارهايي را كه عملكرد افراد را محدود كرده و رضايتمندي آنها را از زندگي كاهش مي‌دهد، رفتارهاي ناسازگار. از آنجا كه اعتياد يك رفتار ناسازگار مضر است، روانشناسي مي‌تواند براي تشخيص عوامل اعتياد، دلايل رواني اعتياد و عادت به اين رفتار ناسالم مفيد واقع شود. در اين مقاله به بررسي دلايل رواني اعتياد و ساير عوامل اعتياد مي‌پردازيم.

عوامل اعتياد

علم روانشناسي اختلالات روحي رواني را از عوامل اعتياد مي‌داند. اين اختلالات مي‌تواند شامل اختلالات شناختي، اختلالات خُلقي و ساير بيمارهاي‌هاي روحي باشد. در واقع، اعتياد و ساير اختلالات روحي و رواني معمولاً به طور همزمان در افراد رخ مي‌دهند كه به آن مي‌گويند چندابتلايي. به جرئت مي‌توان گفت نيمي از افرادي كه به دنبال درمان اعتياد هستند، از اختلالات روحي عمده‌ ديگري از جمله افسردگي و اضطراب رنج مي‌برند.

اين ميان داشتن شخصيت معتاد هم مي‌تواند به دلايل رواني اعتياد ربط داشته باشد. يك سري ويژگي‌هاي شخصيتي مي‌تواند عامل پنهان تمام اختلالات اعتيادگونه باشد. از جمله مي‌توان به انكار مشكلات آشكار، اختلال در مهار احساسات و همچنين مهار عوامل محرك اشاره كرد. البته مدرك كافي براي اثبات اينكه كسي في نفسه «شخصيت معتاد» دارد، وجود ندارد. اما اعتياد معمولاً همراه با يك سري اختلالات ديگر كه به آن اختلالات شخصيتي گفته مي‌شود، اتفاق مي‌افتد.

با آسيب‌شناسي رواني مي‌توان اين اختلالات رواني پنهان را تشخيص داد و حل كرد. اين فرآيند، همراه با تشخيص و بررسي علل رواني اعتياد، ممكن است نيازمند بازسازي شخصيت و بهبود عملكرد شناختي و احساسي فرد باشد. اشاره به اين نكته مهم است كه اعتياد تنها يك دليل ندارد. البته عوامل ژنتيكي يا بيولوژيكي مي‌تواند آسيب‌پذيري فرد در مقابل شرايط را افزايش دهد، اما بسياري از عوامل اجتماعي، رواني و محيطي نيز تأثير زيادي بر سوء مصرف مواد دارد. ويژگي‌هايي همچون ناتواني در تاب آوردن اندوه يا ساير احساسات قوي نيز با اعتياد مرتبط است.

استفاده از ويپ vaping چه در ايران و چه در سطح جهان افزايش يافته و بسياري اين سوال را مطرح مي‌كنند كه به‌راستي ضرر و عوارض ويپ چيست؟ آيا استفاده از ويپ نسبت به سيگار با آسيب‌هاي كم‌تري همراه است؟ 

مصرف دخانيات احتمالا بدترين كاري است كه مي‌توانيد در مورد سلامتي‌تان انجام دهيد. ‌اگر شما هم به فكر ترك سيگار افتاده‌ايد، تنها نيستيد. از هر ۱۰ نفري كه سيگار مي‌كشند ۷ نفر آرزو دارند مصرف تنباكو را قطع كنند. ترك سيگار يكي از بهترين كارهايي است كه ميتوان براي سلامتي انجام داد. اين عادت مضر، به همه اعضاي بدن لطمه مي‌زند، حتي به قلب شما. يك سوم مرگ‌هايي كه بر اثر بيماري‌هاي قلبي اتفاق مي‌فتد، ريشه در اعتياد به نيكوتين دارد.

اما فراگيري سريع استفاده از ويپ در بين نوجوانان در سراسر جهان، و چندين مورد مشكلات ريوي منجر به مرگ ناشي از استفاده از اين نوع سيگار، باعث افزايش نگراني‌ها و تحقيقات درباره عوارض ويپ شده است.

مقايسه عوارض ويپ و سيگار

در سال‌هاي اخير پژوهش‌هاي زيادي در مورد عوارض ويپ يا سيگار الكترونيكي انجام شده‌ است كه در ادامه به بررسي آنها مي‌پردازيم. نكته‌اي كه وجود دارد اين است كه هنوز به طور قاطع نمي‌توان گفت كه ويپ چه مضراتي براي بدن به همراه دارد، اما چيزي كه بسياري از محققان و بسياري از سازمان‌هاي پژوهشي آن را باور دارند اين است كه استفاده از ويپ نسبت به سيگار ضرر كم‌تري دارد.

كليدي‌ترين عنصر دستگاه ويپ، كه موجب ايجاد شك در مورد امن‌بودن آن‌ مي‌شود، نيكوتين است. دستگاه ويپ داراي ايجويس يا مايع ويپ است كه با گرما ديدن بخار مي‌شود و شخص اين بخار را فرو مي‌برد. در مايع ويپ، معمولاً نيكوتين وجود دارد. پزشكان و دانشمندان اعتقاد دارند كه نيكوتين هم اعتيادآور است و هم آن كه جزو مواد سمي به شمار مي‌رود و بهتر است وارد بدن نشود. بنابراين ممكن است استفاده از ويپ به سبب دارا بودن نيكوتين مضراتي براي سلامت بدن داشته باشد؛ خصوصاً براي نوجوان‌ها.

شكي نيست كه مصرف سيگار الكترونيكي يا ويپ با خطراتي همراه است. البته بنابر گفته سازندگان اين ابزار، عوارض ويپ از مضرات سيگار معمولي كمتر است. بااين‌حال، بايد ببينيم نظر محققان در اين مورد چيست، هر چند از نظر آنها مصرف نكردن انواع سيگارها ايمن‌ترين انتخاب است.

ويپ چيست؟

تبليغات مي‌گويد ويپ براي كمك به ترك اعتياد سيگاري‌ها و تشويق آنها به مصرف نكردن تنباكو ساخته شده‌اند و سازندگان آنها به‌اصطلاح مي‌خواهند انتخاب سالم‌تري در اختيار افراد بگذارند.

ويپ دستگاهي مجهز به باتري و طراحي شده براي استنشاق تركيبي است كه به طور معمول حاوي نيكوتين، طعم دهنده‌ها، و مواد شيميايي ديگر است. آنها محفظه‌ها يا كارتريج‌هايي دارند كه با مايع ساخته شده از مواد شيمايي پر مي‌شود. يك بخش گرم كننده اين مايع را به صورت بخاري در مي‌آورد كه فرد با پك زدن استنشاق مي‌كند. در اغلب موارد چراغ‌هاي ال اي دي در نوك وسيله نصب شده كه شبيه درخشش سيگار در حال سوختن است.

كارتريج اين نوع سيگار تا دويست پوك دوام دارد و مي‌تواند نيكوتين بيست سيگار معمولي را در خود جاي دهد. هرچند انواع بدون نيكوتين اين سيگار هم موجود است، آن‌چه معمولا نوجوانان استفاده مي‌كنند محصولاني مانند جول JULL حاوي سه تا پنج درصد نيكوتين هستند.

اخيرا شيوع مصرف سيگار جول و عوارض ويپ نگراني‌هاي زيادي در سراسر جهان به وجود آورده است.

آيا ويپ بي‌ضرر است؟

حتي يك بار استفاده از ويپ مي‌تواند به عروق و ريه‌هاي شما آسيب برساند و شما را به بيماري‌هاي مختلف مبتلا كند. بررسي‌هاي مقدماتي علمي نشان مي‌دهد كه ويپ روي سلامت قلب اثر منفي مي‌گذارد. محققان دريافتند كه ذرات موجود در مايع ويپ كه در هوا پخش مي‌شوند، ذرات معلق، مواد اكسيد‌كننده، آلدئيدها و نيكوتين وجود دارند. هنگام استنشاق بخارهاي ناشي از ويپ، اين ذرات به‌احتمال زياد مي‌توانند روي قلب و سيستم گردش خون اثر منفي بگذارند.

مجله اعتياد اولين و تنها ترين رسانه معتبر براي بررسي انواع اعتياد و انجمن هاي وابسته به آن هاست.

در دنياي امروز همه ي ما به نوعي درگير اعتياد هستيم. وقتي كلمه اعتياد را مي شنويم اولين چيزي كه در ذهن ما مي آيد اعتياد به  انواع مواد مخدر است. در صورتيكه اعتياد انواع گوناگوني دارد.

همه ي ما تقريبا به اينترنت و موبايلمان اعتياد داريم و در طول روز زمان زيادي را صرف وقت گذاشتن در شبكه هاي اجتماعي مي كنيم.

خيلي از ما به نوعي به الكل معتاد شده ايم و حتي قبول نمي كنيم كه بدون آن زندگي براي ما معنايي ندارد.

برخي از ما به روابط جنسي معتاد هستيم و يا عادت كرده ايم فيلم هاي پرن مشاهده كنيم و حتي نمي دانيم با ديدن اين برنامه چه آسيبي به مغز و جسم خودمان ميزنيم .

يك اعتيادي كه براي خيلي ها ناشناخته است، اعتياد به برقراري رابطه عاطفي و وابستگي شديد به افراد است. پس حتي اين رفتار هم مي تواند در دسته اعتياد قرار بگيرد كه اگر براي آن تدبيري انديشيده نشود مي تواند آسيب هاي رواني جبران ناپذيري را به وجود بياورد.

پس حتي اگر مواد مخدر را كنار بگذاريم مي بينيم اكثر ما در زندگي به نحوي معتاد هستيم و اين بيماري جنبه هاي مختلف زندگي ما را تحت شعاع قرار داده است.

متاسفانه اغلب اعتياد به مواد مخدر در مركز توجه بوده و تحقيقات فراواني درباره آن صورت گرفته در صورتيكه اعتياد هاي ديگر اگر خطر بيشتري از مواد مخدر نداشته باشند كمتر نيستند.